Veri merkezlerinde performansın anahtarı ağ mimarisinin doğru kurgulanmış olmasıdır. Erişim kalitesini anlamak için Peering ve Upstream yapılarını incelemek kritik önem taşır. Bu çalışmada Türkiye’deki veri merkezlerini peer sayıları ve Tier 1 bağlantı kapasiteleri üzerinden yarıştırıyoruz. Düşük gecikme sağlayan yerel ağ yönetimi ile küresel erişim arasındaki teknik farkları ele alıyoruz.
Upstream Global Bağlantı
Veri merkezinin global internete bağlanmak için kullandığı üst seviye sağlayıcılardır. Cogent, RETN veya Hurricane Electric gibi Tier 1 operatörlerle kurulan doğrudan bağlar, verinin yurt dışına en kısa yoldan ulaşmasını sağlar. Çoklu upstream sağlayıcısı, olası bir hat kesintisinde trafiği saniyeler içinde yedek hatta aktarır.
Downstream Dağıtım Ağı
Merkezin kendi müşterilerine veya alt sağlayıcılara sunduğu erişimdir. Yüksek downstream sayısı, veri merkezinin hosting ve transit hizmeti veren bir operatör olduğunu gösterir.
Peering ile Yerel Trafik Kontrolü
İki ayrı ağın trafik paylaşımı için kurduğu doğrudan bağlantıya Peering adı verilir. Upstream yönteminin aksine maliyet oluşturmayan bu yapı, her iki taraf için verimlilik sağlar. Yüksek peering sayısı gecikme sürelerini (latency) minimize ederek performansı iyileştirir.
- Private Peering İki ağın cross-connect fiziksel kablo ile birebir bağlanması işlemidir.
- Public Peering IXP merkezleri aracılığıyla çoklu ağ bağlantılarının aynı anda yönetilmesidir.
Yerel Trafik İçin IXP Platformları
IXPyapısı, ağların tek bir fiziksel alanda peering yapmasına olanak tanıyan ortak bir merkezdir. Bu platformlar sayesinde trafik yerelleşir, latans süreleri kısalır ve bant genişliği giderleri azalır. Türkiye sınırları içinde aktif olan başlıca IXP noktaları şunlardır.
| IXP Platformu | Üye Sayısı (ASN) | Teknik Özellikler |
| DE-CIX Istanbul | 60+ Aktif Üye | 100.000+ IPv4 route ve 500 Gbps+ trafik rekoru |
| GIBIRIX | 19 Peer | 2.3T toplam kapasite ile yerli ve bağımsız alternatif |
| TurkIX | Türk Telekom | Yerel operatör odaklı resmi değişim noktası |
| Eurasia-IX | 6 Peer | Çok lokasyonlu erişim yapısı |
IXP üyeliği olan bir veri merkezi, veriyi Frankfurt veya Amsterdam üzerinden döndürmek yerine İstanbul içinde takas eder. Bu durum, gecikme süresini 60-80 ms seviyelerinden 1-5 ms seviyelerine indirir.
PENDC
Bursa Osmangazi lokasyonunda operatör bağımsız bir yapıya sahip olan PENDC, yenilenebilir enerji odaklı bir veri merkezidir. Özellikle GES entegrasyonu sayesinde operasyonel maliyetleri düşürerek bu durumu son kullanıcılara fiyat avantajı olarak sunmaktadır.
Ağ Mimari Yapısı
PENDC bünyesindeki AS48678 (PENTECH BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SANAYİ TİC.LTD.ŞTİ) numaralı profil, Türkiye sınırları içindeki en geniş peering ağlarından birini yönetmektedir. BGP.tools verileri ışığında PENDC ağ yapısının güncel durumu şu şekildedir.
| Metrik | Değer | Türkiye Sıralaması |
| Toplam Peer Sayısı | 673 | #5 |
| Upstream Sayısı | 7 | – |
| IXP Üyeliği | 4-5 Adet | – |
| Anons Edilen IPv4 (Prefix) | 22 | – |
| Anons Edilen IPv6 (Prefix) | 0 | – |
Upstream Sağlayıcıları
PENDC’nin upstream portföyünde dünya çapında tanınan Tier 1 operatörler bulunmaktadır. Cogent ve RETN gibi global Tier 1 operatörlerle doğrudan upstream bağlantısı, PENDC’nin uluslararası erişim kalitesini önemli ölçüde artırmaktadır.
- AS174 – Cogent Communications (Tier 1)
- AS9002 – RETN (Tier 1)
- AS6939 – Hurricane Electric
- AS9121 – Turk Telekom
- AS34984 – Superonline
- AS208972 – GIBIRNet
- AS201178 – Euronet
IXP (İnternet Değişim Noktası) Üyelikleri
PENDC, Türkiye’deki tüm majör IXP’lere üyedir ve DE-CIX Istanbul’da aktif olarak peering yapmaktadır.
| IXP Platformu | IPv4 Adresi | IPv6 Adresi | Bağlantı Hızı | Mevcut Durum |
| DE-CIX Istanbul | 185.1.48.x | 2001:7f8:3f::x | 10 Gbps | AKTİF |
| GIBIRIX | 185.1.221.25 | 2001:7f8:11d::25 | 10 Gbps | AKTİF |
| TurkIX | – | – | – | Üye |
| Eurasia-IX | – | – | – | Üye |
Sertifikalar ve Standartlar
Veri merkezinin yasal uyumluluk ve kalite yönetim durumunu gösterir.
| ISO 9001 | Var | Kalite Yönetim Sistemi |
| ISO 27001 | Var | Bilgi Güvenliği Yönetimi |
| PCI DSS | Var | Finansal Veri Güvenliği (2024 Güncel) |
| KVKK Uyumlu | Var | Kişisel Verilerin Korunması Kanunu |
| Tier III | Yok | Uptime Institute Resmi Sertifikası Mevcut Değil |
Fiziksel ve Operasyonel Özellikler
| Lokasyon | Bursa / Osmangazi |
| Operatör Durumu | Tam Bağımsız (Carrier-Neutral) |
| Enerji Kaynağı | Güneş Enerji Sistemi (GES) / Temiz Enerji |
| Maliyet Yapısı | Düşük Elektrik Maliyeti Avantajı |
| Cross-Connect | Turkcell, Vodafone, Türk Telekom, Fixnet, Euronet, RETN, Cogent |
DGN Teknoloji
DGN Teknoloji, Bursa lokasyonunda yer alan iki ayrı veri merkezi binasıyla hizmet sunan ve 20 yılı aşkın tecrübeye sahip olan köklü bir operatördür.
Ağ Mimari Yapısı
AS43260 numaralı otonom sisteme sahip olan DGN Teknoloji, sektördeki deneyimini güçlü bir network profili ile desteklemektedir. BGP.tools verilerine göre kurumun ağ yapısı şu şekilde detaylanmaktadır.
| Metrik | Değer | Türkiye Sıralaması |
| Toplam Peer Sayısı | 18 | #32 |
| Upstream Sayısı | 3 | – |
| Downstream Sayısı | 12 | – |
| IXP Üyeliği | 2 Adet | – |
Upstream Sağlayıcıları
DGN’nin upstream portföyünde Tier 1 operatör bulunmamaktadır. Türkiye’nin en büyük operatörü Türk Telekom ile çalışmakta ancak global erişim için Tier 1 bağlantısı eksiktir.
- AS9121 – Turk Telekom
- AS34984 – Superonline
- AS208972 – GIBIRNet
Bağlantı ve IXP
DGN, GIBIRIX’te aktif olarak peering yapmakta ancak DE-CIX Istanbul’da görünmemektedir.
| IXP | IPv4 | IPv6 | Speed | Durum |
| GIBIRIX | 185.1.221.20 | 2001:7f8:11d::20 | 10 Gbps | ACTIVE [3] |
| TurkIX | – | – | – | Üye |
Sertifikalar ve Standartlar
DGN, ISO 27001 ve ISO 9001 sertifikalarına sahiptir. Uptime Institute listesinde yer almamaktadır.
| ISO 9001 | Var |
| ISO 27001 | Var |
| Uptime Institute Tier III | Sertifika YOK |
Fiziksel Özellikler
- Lokasyon: BursaOsmangazi
- Veri Merkezi Sayısı: 2 ayrı lokasyon
- Deneyim: 20+ yıl
- Destek: 7/24 teknik destek
Radore
Levent MetroCity bünyesinde 1040 metrekare beyaz alan üzerinde kurulu olan Radore , 2004 yılından beri sektörün bilinen oyuncuları arasındadır.
Ağ Altyapı Detayları
AS42926 numaralı network profiline sahip olan Radore için güncel ağ verileri PeeringDB platformunda yer almaktadır. Tesisin internet değişim noktalarındaki (IXP) üyelik durumları şu şekildedir.
| GIBIRIX | Facility listesinde var (Radore Istanbul) [3] |
| DE-CIX Istanbul | Görünmüyor |
Radore, GIBIRIX’in facility listesinde yer almasına rağmen aktif peer listesinde bulunmamaktadır.
Sertifikalar ve Standartlar
Radore, altyapısının Tier III standartlarında olduğunu iddia etse de Uptime Institute tarafında resmi bir sertifikası bulunmamaktadır.
| ISO 9001:2015 | Var |
| ISO 27001 | Var |
| ISO 22301 (Business Continuity) | Var |
| PCI-DSS | Var |
| Uptime Institute Tier III | Sertifika YOK |
Fiziksel Özellikler
Tesisin fiziksel kapasitesi ve operasyonel geçmişine dair temel veriler şunlardır.
- Lokasyon İstanbul, Levent MetroCity
- Alan 1040 m² white space
- Kapasite 10,000 sunucu
- Müşteri 3500+ müşteri
- Uptime Garantisi %99.99
- Kuruluş 2004
Datacasa
Datema Bilişim Ticaret AŞ tarafından işletilen Datacasa, İstanbul Başakşehir’de konumlanan operatör bağımsız bir veri merkezidir.
Network Altyapısı
Datacasa, AS60446 ASN’sine sahiptir.. BGP.tools verilerine göre hazırlanan network profili şu şekildedir.
| Toplam Peer Sayısı | – | #26 |
| Upstream Sayısı | 3 | – |
| Anons Edilen IPv4 (Prefix) | 22 | – |
| Kayıt Tarihi | 25 Şubat 2020 | (5 yıllık bir ağ) |
Upstream Sağlayıcıları
Veri merkezinin internet çıkışını sağlayan operatörler aşağıda listelenmiştir. Datacasa’nın mevcut portföyünde global bir Tier 1 operatör bulunmamaktadır.
- AS208972 – GIBIRNet Iletisim
- AS9121 – Turk Telekom
- AS34984 – Superonline
IXP Üyelikleri
Datacasa hem DE-CIX Istanbul hem de GIBIRIX üzerinde aktif olarak peering yapmaktadır.
| IXP Platformu | IPv4 Adresi | IPv6 Adresi | Hız | Durum |
| DE-CIX Istanbul | 185.1.48.43 | 2001:7f8:3f::ec1e:0:1 | 10 Gbps | AKTİF |
| GIBIRIX | 185.1.221.18 | 2001:7f8:11d::18 | 10 Gbps | AKTİF |
Sertifikalar ve Standartlar
Datacasa’nın sertifikasyon durumuyla ilgili en önemli bulgu, incelenen altı veri merkezi arasında Uptime Institute’den resmi Tier III sertifikası almayı başaran tek kurum olmasıdır.
| Uptime Institute Tier III | Design Documents (Tasarım Belgeleri) |
| Uptime Institute Tier III | Constructed Facility YOK |
| ISO Sertifikaları | Araştırılıyor |
*Datacasa, incelenen altı veri merkezi arasında Uptime Institute’den resmi Tier III sertifikası alan tek veri merkezidir. Ancak bu sertifika sadece Design Documents (tasarım belgeleri) içindir. Constructed Facility (inşa edilmiş tesis) sertifikası henüz alınmamıştır.
Fiziksel Özellikler
- Lokasyon: İstanbul, Başakşehir
- Operatör Bağımsızlığı: Evet
- Şirket: Datema Bilişim Ticaret Anonim Şirketi
Premier DC
Premier DC, İstanbul Eyüpsultan’da 2200 m² alanda hizmet veren, operatör bağımsız bir veri merkezidir. Tesisin geçmişi oldukça hareketli olup sırasıyla Telecity ve Equinix tarafından işletilmiş, son olarak Premier Group bünyesine geçmiştir.
Network Altyapısı
Premier DC, AS42910 ASN’sine sahiptir. BGP.tools verilerine dayanan network profili şu şekildedir.
| Toplam Peer Sayısı | 31 | #24 |
| Upstream Sayısı | 6 | – |
| Prefixes | 80 IPv4, 2 IPv6 | #32 (IPv4), #11 (IPv6) |
| Kayıt Tarihi | 9 Mayıs 2007 | (18 yıllık bir ağ) |
Upstream Sağlayıcıları
Premier DC’nin upstream portföyünde Tier 1 operatör bulunmamakta, sadece yerel ve bölgesel operatörler yer almaktadır.
- AS208972 – GIBIRNet Iletisim
- AS9121 – Turk Telekom
- AS59796 – StormWall s.r.o.
- AS44901 – Belcloud LTD
- AS34984 – Superonline
- AS39582 – Vaultr Veri Merkezi
IXP Üyelikleri
Premier DC, DE-CIX Istanbul’da aktif olarak yer alırken, GIBIRIX tarafında tesis listesinde bulunmaktadır. Ayrıca Açık Peering Politikası uygulamaktadır.
| IXP Platformu | IPv4 Adresi | IPv6 Adresi | Hız | Durum |
| DE-CIX Istanbul | 185.1.48.3 | 2001:7f8:3f::a79e:0:1 | 10 Gbps | AKTİF |
| GIBIRIX | – | – | – | Facility listesinde |
Sertifikalar ve Standartlar
Premier DC, çok sayıda ISO belgesine ve PCI DSS sertifikasına sahip olmasına rağmen Uptime Institute listesinde bulunmamaktadır.
| ISO 9001:2015 | Var |
| ISO 10002:2018 | Var |
| ISO 20000-1:2018 | Var |
| ISO 22301:2019 | Var |
| ISO 27001:2013 | Var |
| ISO 45001:2018 | Var |
| PCI DSS | Var |
| Uptime Institute Tier III | Sertifika YOK |
Fiziksel Özellikler
Tesisin fiziksel ve teknik altyapı detayları şöyledir.
- Lokasyon İstanbul, Eyüpsultan
- Alan 2200 m²
- Operatör Bağımsızlığı Evet (Carrier-Neutral)
- Enerji Yedekliliği 2N Generator ve 2N UPS (Tam modüler ve yedekli)
- Operasyon 7/24 yerinde operasyon ve yönetim
- Sahiplik Geçmişi Hosting firması → Telecity → Equinix → Premier Group
Equinix
Equinix, global bir veri merkezi operatörüdür ve İstanbul’da IL2 ve IL4 lokasyonlarında hizmet vermektedir.
Network Altyapısı
Equinix Türkiye, AS42494 ASN’sine sahiptir. Ancak BGP.tools verilerine göre bu ASN şu anda global yönlendirme tablosunda aktif değildir. Kurumun ana global ağ kimliği AS15830’dur.
| GIBIRIX | Facility listesinde (Equinix IL2) |
| DE-CIX Istanbul | Görünmüyor |
Equinix, GIBIRIX’in tesis listesinde yer almasına rağmen aktif bir peer (eşleşme) olarak sistemde görünmemektedir.
Sertifikalar ve Standartlar
Equinix global olarak birçok Tier sertifikasına sahip olsa da İstanbul lokasyonları (IL2, IL4) için Uptime Institute üzerinde doğrulanmış bir kayıt bulunamamıştır
| Uptime Institute Tier III | Türkiye lokasyonları listede YOK |
| ISO Sertifikaları | Global ölçekte mevcut |
Fiziksel Özellikler
- Lokasyon: İstanbul
- Global Operatör: Evet
- Sahiplik Geçmişi: Premier DC’yi Telecity olarak satın almış, sonra Premier Group’a satmış
Network Performansı ve Peering Gücü Karşılaştırması
PENDC, 673 peer sayısı ile Türkiye genelinde 5. sırada yer alarak en güçlü peering altyapısına sahip veri merkezi olarak öne çıkmaktadır.
Özellikle Cogent ve RETN gibi Tier 1 operatörlerle doğrudan upstream bağlantısına sahip olan tek merkezdir. DGN Teknoloji ise 18 peer ile daha sınırlı bir kapsam sunarken, Tier 1 bağlantı eksikliği çekmektedir.
| Veri Merkezi | ASN | Peer Sayısı | Upstream | Tier 1 Upstream | TR Sıralaması |
| PENDC | AS48678 | 673 | 7 | (Cogent, RETN) | #5 |
| Premier DC | AS42910 | 31 | 6 | – | #24 |
| Datacasa | AS60446 | – | 3 | – | #26 |
| DGN | AS43260 | 18 | 3 | – | #32 |
| Radore | AS42926 | – | – | – | – |
| Equinix | AS42494 | – | – | – | – |
IXP (İnternet Değişim Noktaları) Analizi
DE-CIX Istanbul’da aktif peering yapan sadece üç merkez vardır. PENDC, Premier DC ve Datacasa. GIBIRIX’te ise birçok merkez listelenmiş olsa da bazıları yalnızca tesis sağlayıcısıdır ve aktif peering yapmamaktadır.
PENDC, DE-CIX Istanbul, GIBIRIX, TurkIX ve Eurasia-IX gibi büyük internet değişim noktalarının tamamına üyedi
| Veri Merkezi | DE-CIX Istanbul | GIBIRIX | TurkIX | Eurasia-IX |
| PENDC | ACTIVE | ACTIVE | ✅ | ✅ |
| Premier DC | ACTIVE | Facility | – | – |
| Datacasa | ACTIVE | ACTIVE | – | – |
| DGN | – | ACTIVE | ✅ | – |
| Radore | – | Facility | – | – |
| Equinix | – | Facility | – | – |
Sertifikalar ve Standartlar Uyumluluğu
Datacasa, incelenen altı merkez arasında Uptime Institute’den resmi Tier III Design Documents sertifikası alan tek kurumdur. Ancak bu sertifika sadece “tasarım” aşamasını kapsar. Diğer tüm merkezler Tier III standartlarında olduklarını beyan etseler de resmi sertifika listesinde yer almamaktadırlar.
Premier DC ve Radore iş sürekliliği (ISO 22301) ve ödeme sistemleri (PCI DSS) konularında finansal projeler için tam uyumluluk sunar.
| Veri Merkezi | ISO 27001 | ISO 9001 | PCI DSS | Tier III Sertifika |
| PENDC | ✅ | ✅ | ✅ | ❌ |
| DGN | ✅ | ✅ | ? | ❌ |
| Radore | ✅ | ✅ | ✅ | ❌ |
| Datacasa | ? | ? | ? | ✅ (Design Only) |
| Premier DC | ✅ | ✅ | ✅ | ❌ |
| Equinix | ? | ? | ? | ❌ (TR) |
Fiziksel Özellikler ve Operasyonel Güç
| Veri Merkezi | Lokasyon | Alan / Kapasite | Öne Çıkan Özellik |
| PENDC | Bursa, Osmangazi | – | Güneş Enerjisi ile temiz ve düşük maliyetli enerji, Güçlü Peering |
| DGN | Bursa, Osmangazi | 2 Ayrı Lokasyon | 20 yılı aşkın sektörel deneyim ve tecrübe |
| Radore | İstanbul, Levent | 1040 m² | 10,000 sunucu kapasitesi, 3500+ aktif müşteri |
| Datacasa | İstanbul, Başakşehir | – | Resmi Tier III Tasarım onayı |
| Premier DC | İstanbul, Eyüpsultan | 2200 m² | 2N Altyapı ve 6 farklı ISO belgesi |
| Equinix | İstanbul | IL2, IL4 | Global operatör gücü |
Sonuç ve Öneriler
İncelediğimiz kapsamlı analiz sonucunda ortaya çıkan temel bulgular şunlardır.
Network performansı Network tarafında PENDC, 673 peer ve Tier 1 upstream bağlantıları (Cogent, RETN) ile en geniş peering altyapısına sahip merkez konumundadır. DGN Teknoloji ise 18 peer ile daha sınırlı bir ağa sahiptir ve Tier 1 upstream bağlantısı bulunmamaktadır.
IX kapsamı IX tarafında PENDC, DE-CIX Istanbul, GIBIRIX, TurkIX ve Eurasia-IX dahil tüm büyük IXP’lerde üyeliğe sahiptir. Bu yapı daha düşük gecikme ve daha fazla rota alternatifi anlamına gelmektedir.
Tier sertifikasyonu Sertifikasyon kısmında Datacasa, Uptime Institute tarafından verilen Tier III Design Documents sertifikasına sahip tek merkezdir. Ancak Constructed Facility sertifikası bulunmamaktadır. Diğer veri merkezleri Tier III seviyesinde olduklarını belirtse de Uptime’ın resmi listesinde yer almamaktadır.
ISO ve güvenlik belgeleri Güvenlik tarafında Premier DC, altı farklı ISO sertifikasıyla en kapsamlı belgelendirmeye sahiptir. PENDC, Radore ve Premier DC ise PCI DSS sertifikasına sahiptir ve kartlı ödeme altyapıları için uygundur.
Operatör bağımsızlığı Bağımsızlık noktasında PENDC, Datacasa ve Premier DC operatör bağımsız çalışır. Bu da müşterilere çoklu operatör seçme ve yedekli bağlantı imkanı sunar.