DNS Önbelleği Nedir ve Nasıl Temizlenir?

Table of Contents

DNS Önbelleği Nedir ?

DNS, alan adlarını IP adreslerine dönüştürerek internet üzerindeki web sitelerine ulaşmamızı sağlar. Bilgisayar bu verileri kısa süreli olarak DNS önbelleğinde saklar, ancak bu bilgiler zamanla geçerliliğini yitirebilir. NS, CNAME, TXT, AAAA ve MX gibi kayıt türleri, DNS yapısının temel bileşenleri arasında yer alır.
DNS önbelleğinin temizlenmesi, sistemin güncel adres kayıtlarını yeniden sorgulamasına olanak tanır. Böylece bağlantı hataları ortadan kalkar ve ağ güvenliği güçlenir. Şimdi bu işlemin farklı işletim sistemlerinde nasıl yapıldığını görelim.

Linux’ta DNS Önbelleği Temizleme

Linux dağıtımlarında DNS önbelleği yönetimi, sistemin kullandığı servis yapılandırmasına göre değişiklik gösterir. Ubuntu, Debian ve Fedora gibi dağıtımlarda genellikle systemd-resolved, dnsmasq veya nscd servisleri bu işlemi üstlenir.

systemd-resolved

Bu servis, modern Linux sürümlerinde varsayılan DNS yöneticisidir.

sudo systemd-resolve --flush-caches

veya yeni sürümlerde

sudo resolvectl flush-caches

Temizleme işlemini doğrulamak için

systemd-resolve --statistics

Bu komut, cache sayısının sıfırlandığını gösterir.

dnsmasq

dnsmasq genellikle küçük ağlarda kullanılır.

sudo systemctl restart dnsmasq

Bu komut, servis yeniden başlatıldığında tüm DNS kayıtlarını temizler.

nscd (Name Service Cache Daemon)

Daha eski dağıtımlarda DNS önbelleğini yöneten bu servis, aşağıdaki komutla sıfırlanabilir.

sudo systemctl restart nscd

Alternatif olarak

sudo /etc/init.d/nscd restart

Bu işlem, DNS, kullanıcı ve grup önbelleklerini tamamen temizler.

Chrome Üzerinde DNS Önbelleğini Sıfırlayalım

Modern tarayıcılar, sistem önbelleğinden bağımsız DNS kayıtlarını kendi içinde saklar.
Google Chrome’da bu kayıtları temizlemek, sayfaların yüklenmemesi veya hatalı yönlendirmeler durumunda işe yarar.
Adres çubuğuna aşağıdaki komutu yazalım.

chrome://net-internals/#dns

macOS DNS Önbelleğini Temizleme Adımları

macOS, DNS bilgilerini sistem servislerinden mDNSResponder ile yönetir.
Zamanla bu bilgiler bozulabilir ve tarayıcılarda sayfaların açılmamasına neden olabilir.
Terminal üzerinden DNS önbelleğini sıfırlamak, bağlantı sorunlarını gidermenin etkili bir yoludur.

Terminal Üzerinden Uygulama

Mac cihazınızda DNS önbelleğini temizlemek için öncelikle Cmd + Space tuşlarına basarak Spotlight Arama penceresini açalım. Arama alanına Terminal yazalım ve Enter tuşuna basarak terminali başlatalım. Açılan terminal penceresinde aşağıdaki komutu girelim.

sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder

Komutu çalıştırdıktan sonra sistem sizden yönetici parolanızı isteyecektir. Parolamızı yazıp Enter tuşuna bastığımızda DNS önbelleği başarıyla temizlenecektir.

macOS Sürümüne Göre Alternatif Komutlar

macOS’un farklı sürümleri DNS servisini farklı biçimlerde çalıştırır. Bu nedenle sürümünüze uygun komutu kullanmanız gerekir.

Monterey, Big Sur, Catalina

sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder

Mojave, High Sierra, Sierra ve Öncesi

sudo killall -HUP mDNSResponder

Sürümünüzü öğrenmek için sol üstteki Apple menüsüne tıklayın → “Bu Mac Hakkında” seçeneğini kullanın.

Windows 10/11 Üzerinde DNS Cache Temizleme

Windows, internet sitelerine erişimi hızlandırmak için DNS kayıtlarını otomatik olarak önbelleğe alır.
Fakat bazı durumlarda bu bilgiler yanlış veya güncel olmayan adresleri içerebilir.
DNS önbelleğini temizlemek, DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN hatası gibi sorunların çözümünde fayda sağlar.

Komut İstemi (CMD) Üzerinden

Windows işletim sisteminde DNS önbelleğini temizleme işlemini gerçekleştirmek için önce Başlat Menüsü’nü açalım ve arama kutusuna cmd yazalım. Gelen sonuçlar arasından Komut İstemi uygulamasına sağ tıklayalım ve Yönetici olarak çalıştır seçeneğini seçelim. Açılan komut penceresine aşağıdaki komutu yazalım.

ipconfig /flushdns

Komutu çalıştırdıktan sonra ekranda Successfully flushed the DNS Resolver Cache mesajı belirecektir. Bu mesaj, DNS önbelleği temizleme işleminin başarıyla tamamlandığını gösterir.

IP Serbest Bırakma ve Yenileme

DNS önbelleğini temizlemenin yanı sıra IP adresinizi yenilemek de bağlantı sorunlarını çözebilir. Bu işlem, sistemin ağ ayarlarını yeniden yapılandırmasını sağlar.

Komut İstemi’ni yönetici olarak açalım.
Mevcut IP adresini serbest bırakmak için: ipconfig /release
Ardından yeni bir IP adresi almak için: ipconfig /renew
Son olarak DNS önbelleğini tekrar sıfırlamak için: ipconfig /flushdns

Bu üç komut, ağ bağlantınızı tazeler ve sistemdeki olası DNS hatalarını temizler.

Sık Sorulan Sorular

DNS cache temizliğini otomatik hale nasıl getirilir?

Windows

Görev Zamanlayıcı’da aşağıdaki komutu haftalık olarak çalıştırabilirsiniz ipconfig /flushdns

Linux

crontab -e içine şu satırı ekleyin 0 3 * * * /usr/bin/systemd-resolve --flush-caches

macOS

launchd plist dosyasıyla mDNSResponder’a belirli aralıklarla HUP sinyali gönderebilirsiniz.
Bu yöntemlerle DNS önbelleği düzenli olarak temizlenir, dolayısıyla sistem sürekli güncel DNS yanıtlarıyla çalışır.

DNS önbelleği temizlendikten sonra test nasıl yapılır?

Windows’ta

ipconfig /displaydns

komutunu çalıştırarak önbelleğin boş olduğunu doğrulayabilirsiniz.
Linux’ta systemd-resolve --statistics çıktısında Cache entries 0 ibaresi görünmelidir.
Ayrıca dig example.com veya nslookup example.com komutlarını kullanarak sorgu süresini ölçebilir, temizlemeden önceki RTT (Round Trip Time) ile karşılaştırabilirsiniz.

DNS cache temizliği sonrası sistemde hangi süreçler etkilenir?

Windows’ta Dnscache servisi yeniden başlatılırken, macOS’ta mDNSResponder prosesi HUP sinyali ile resetlenir.

Linux sistemlerinde systemd-resolved, dnsmasq veya nscd servisleri yeniden başlatılır. Bu işlemler aktif ağ bağlantılarını kesmez; yalnızca DNS sorgu belleği boşaltılır.